Uluslararası Sigorta
Yeşil Kart Sigortası: Yurt Dışına Araçla Çıkış Rehberi
Kendi aracınızla Yunanistan'a tatile, Bulgaristan üzerinden Avrupa'ya ya da Balkanlar'a gitmeyi planlıyorsanız, sınır kapısında sorulacak ilk belgelerden biri Yeşil Kart (Green Card) sigortasıdır. Türkiye'de yaptırdığınız zorunlu trafik sigortası yalnızca Türkiye sınırları içinde geçerlidir; yurt dışında üçüncü kişilere verdiğiniz zararlar için Yeşil Kart gerekir. Bu rehberde Yeşil Kart'ın ne olduğunu, nereden ve ne kadar süreyle alınacağını, kaskonun yurt dışında geçerli olup olmadığını ve yurt dışında kaza yaparsanız adım adım ne yapmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Yeşil Kart sigortası nedir?
Yeşil Kart, motorlu araçlar için uluslararası bir zorunlu mali sorumluluk sigortası sistemidir. Sistemin merkezi Brüksel'deki Council of Bureaux'dur; her üye ülkenin bir ulusal bürosu vardır. Türkiye'nin ulusal bürosu Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu (TMTB)'dur.
Yeşil Kart, kaza yaptığınız ülkenin zorunlu trafik sigortası mevzuatı ve limitleri çerçevesinde, o ülkede üçüncü kişilere verdiğiniz bedeni ve maddi zararları karşılar. Kaza sonrası tazminat talebi, o ülkenin ulusal bürosu üzerinden yürütülür; böylece karşı taraf Türkiye'deki sigorta şirketinizle doğrudan uğraşmak zorunda kalmaz.
Yeşil Kart kendi aracınızı korumaz
Tıpkı zorunlu trafik sigortası gibi Yeşil Kart da yalnızca karşı tarafın zararını öder. Kendi aracınızın hasarı, çalınması veya yanması için kasko poliçenizin yurt dışını kapsaması gerekir.
Hangi ülkelerde geçerlidir?
Sistemde Avrupa Birliği ülkelerinin tamamı başta olmak üzere 40'ı aşkın ülke yer alır. Türkiye'den araçla en sık gidilen üye ülkeler şunlardır:
- Komşu ve Balkan ülkeleri: Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan, Kuzey Makedonya, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Karadağ, Romanya.
- Batı ve Orta Avrupa: Almanya, Avusturya, Macaristan, İtalya, Fransa, Hollanda, Belçika, İsviçre ve diğer AB ülkeleri.
- Diğer: Birleşik Krallık, Norveç, İran gibi sisteme üye ülkeler.
Yeşil Kart belgesinin üzerinde üye ülkelerin kısaltmaları yazılıdır. Üzeri çizilmiş ülke kodları için poliçe geçerli değildir; yola çıkmadan önce güzergâhınızdaki her ülkenin kodunun çizilmediğinden emin olun.
Gürcistan gibi sistemin üyesi olmayan ülkelere girerken Yeşil Kart geçerli olmaz; bu ülkelerde genellikle sınır kapısında o ülkenin yerel zorunlu araç sigortasını satın almanız istenir.
Yeşil Kart nereden alınır, süreleri nelerdir?
Yeşil Kart poliçesi, TMTB üyesi sigorta şirketlerinden, onların acentelerinden ve bazı sınır kapılarındaki satış noktalarından alınabilir. Sınırda almak mümkün olsa da kuyruk ve fiyat açısından yola çıkmadan önce almak daha avantajlıdır.
- Kısa süreli poliçeler: 15 gün, 1 ay gibi tatil süresine uygun seçenekler.
- Orta vadeli poliçeler: 3 veya 6 aylık seçenekler.
- Yıllık poliçeler: Sık sık yurt dışına çıkan sürücüler ve ticari taşıtlar için.
Fiyatı belirleyen başlıca faktörler araç türü (otomobil, kamyonet, motosiklet, çekici), poliçe süresi ve hangi ülke grubunu kapsadığıdır.
Yeşil Kart için gerekli belgeler
- Araç ruhsatı (tescil belgesi),
- Ruhsat sahibinin kimlik bilgileri,
- Araç ruhsat sahibine ait değilse noter onaylı vekâletname (sınırda da istenir),
- Kiralık veya şirket aracıysa yurt dışına çıkış için düzenlenmiş muvafakatname.
Kasko yurt dışında geçerli mi?
Türkiye'de düzenlenen kasko poliçeleri, aksi kararlaştırılmadıkça yalnızca Türkiye sınırları içinde geçerlidir. Yurt dışında da kendi aracınızı güvence altına almak için poliçenize yurt dışı kasko teminatı ekletmeniz gerekir. Bu ek teminat genellikle belirli bir süre ve ülke grubu için verilir ve ek prim gerektirir. Ayrıca kasko poliçenizdeki yol yardım (asistans) hizmetinin yurt dışında geçerli olup olmadığını, geçerliyse çekici mesafe ve tutar limitlerini kontrol edin.
Yurt dışında kaza yaparsanız ne yapmalısınız?
- Can güvenliğini sağlayın, yaralı varsa o ülkenin acil numarasını (Avrupa'da 112) arayın.
- Kaza yerini ve araçları fotoğraflayın; plakaları ve hasarları net çekin.
- Karşı tarafla Avrupa Kaza Tespit Tutanağı (European Accident Statement) doldurun. Form çoğu Avrupa dilinde aynı düzene sahiptir; anlamadığınız bir metni imzalamayın.
- Karşı tarafın sigorta şirketi ve poliçe numarasını, Yeşil Kart'ın varsa numarasını not edin.
- Yeşil Kart'ı aldığınız sigorta şirketini ve kasko poliçeniz varsa asistans hattını bilgilendirin.
Türkiye'deki tutanak ve hasar ihbarı süreçleri için kaza anı kontrol listemize ve hasar ihbarı rehberimize göz atabilirsiniz.
Yola çıkmadan önce kontrol listesi
- Yeşil Kart: Güzergâhınızdaki tüm ülkelerin kodunun çizilmediğini ve poliçe sürenizin seyahatinizi kapsadığını kontrol edin.
- Ruhsat ve vekâletname: Araç başkası adına kayıtlıysa noter onaylı vekâletname alın; kiralık veya şirket aracıysa muvafakatname gerekir.
- Ehliyet: Bazı ülkeler uluslararası sürücü belgesi isteyebilir; gideceğiniz ülkelerin kurallarını önceden araştırın.
- Kasko yurt dışı teminatı: Kaskonuzun yurt dışında geçerli olup olmadığını, geçerliyse hangi ülkeleri kapsadığını öğrenin.
- Asistans numarası: Yurt dışında arayabileceğiniz asistans hattının numarasını telefonunuza kaydedin.
- Seyahat sağlık sigortası: Yeşil Kart ve kasko sağlık giderlerinizi karşılamaz. Schengen ülkelerine vizeyle giriyorsanız seyahat sağlık sigortası zaten zorunludur.
- Zorunlu ekipman: Birçok Avrupa ülkesi reflektif yelek, üçgen reflektör, ilk yardım çantası ve bazı ülkeler yedek ampul gibi ekipmanları zorunlu tutar.
- Otoyol vinyeti ve geçiş ücretleri: Bulgaristan, Avusturya, Macaristan gibi ülkelerde otoyolları kullanmak için elektronik vinyet satın almanız gerekir.
Yeşil Kart ile sınır sigortası arasındaki fark
Yeşil Kart'ınız yoksa, bazı ülkelerin sınır kapılarında o ülkede geçerli kısa süreli sınır sigortası satın alabilirsiniz. Sınır sigortası yalnızca o ülke için geçerlidir; birden fazla ülkeden geçecekseniz her sınırda ayrı poliçe almanız gerekebilir. Ayrıca sınırda poliçe almak zaman kaybına yol açabilir ve fiyatlar genellikle Türkiye'den alınan Yeşil Kart'tan yüksektir. Bu nedenle çok ülkeli bir seyahat planlıyorsanız Türkiye'den Yeşil Kart almak daha pratik ve ekonomiktir.
Yurt dışında aracınız çalınırsa veya yanarsa
Yeşil Kart yalnızca üçüncü kişilere verilen zararları karşıladığı için, aracınızın çalınması veya yanması durumunda ancak kaskonuzda yurt dışı teminatı varsa tazminat alabilirsiniz. Böyle bir durumda:
- Yerel polise başvurup resmî tutanak alın; tutanağın bir kopyasını ve mümkünse tercümesini saklayın.
- Kasko şirketinizi ve asistans hattını hemen bilgilendirin.
- Araç çalındıysa Türkiye'ye dönüşte gümrük işlemleri için ilgili belgeleri muhafaza edin; araç yurt dışında kaldığında gümrük sorumlulukları doğabilir.
Ticari araçlar ve tır şoförleri için Yeşil Kart
Uluslararası taşımacılık yapan kamyon ve çekiciler için Yeşil Kart, düzenli sefer yapan araçlarda genellikle yıllık olarak alınır. Çekici ve dorse için ayrı poliçe gerekebilir; dorsenin hangi poliçeyle teminat altında olduğunu mutlaka kontrol edin. Ayrıca taşınan yük için CMR sorumluluk sigortası ayrı bir üründür; Yeşil Kart yükte oluşan hasarları karşılamaz.
Yeşil Kart'ta sık yapılan hatalar
- Güzergâhı kontrol etmemek: Transit geçtiğiniz bir ülkenin kodu kartta çizilmişse o ülkede sigortasız kalırsınız.
- Süreyi kısa tutmak: Dönüşünüz gecikirse poliçe süresi dolabilir; yurt dışından uzatma yapmak zor olabilir.
- Römork ve karavanı unutmak: Çekilen römork veya karavan için ayrıca teminat gerekebilir.
- Belgeyi yanınızda taşımamak: Poliçenin çıktısını veya dijital kopyasını her zaman yanınızda bulundurun.
Özet
Yeşil Kart, yurt dışında üçüncü kişilere verdiğiniz zararları karşılayan zorunlu bir güvencedir; kendi aracınız için kaskonuza yurt dışı teminatı eklemeniz gerekir. Yola çıkmadan önce güzergâhınızdaki ülkelerin kodlarını, poliçe süresini ve gerekli belgeleri kontrol edin; kaza durumunda Avrupa Kaza Tespit Tutanağı doldurun ve sigorta şirketinizi bilgilendirin.
Sık sorulan sorular
Yeşil Kart olmadan yurt dışına araçla çıkılır mı?
Sisteme üye ülkelere Türk plakalı araçla girerken geçerli bir Yeşil Kart veya o ülkenin sınırda satılan sınır sigortası istenir. Belge yoksa araç girişine izin verilmeyebilir.
Yeşil Kart kendi aracımın hasarını öder mi?
Hayır. Yeşil Kart yalnızca yurt dışında üçüncü kişilere verdiğiniz zararları karşılar. Kendi aracınız için kaskonuza yurt dışı teminatı eklenmelidir.
Gürcistan'da Yeşil Kart geçerli mi?
Gürcistan Yeşil Kart sisteminin üyesi değildir. Bu ülkeye girişte genellikle sınırda yerel zorunlu araç sigortası satın alınır.
Yeşil Kart en az kaç günlük alınabilir?
Sigorta şirketlerinin çoğu 15 günlük ve 1 aylık kısa süreli poliçeler sunar. Seçenekler şirkete göre değişir.
Yeşil Kart dijital olarak kabul edilir mi?
Birçok ülke dijital belgeyi kabul etse de kontrollerde sorun yaşamamak için poliçenin basılı bir kopyasını yanınızda bulundurmanız önerilir.
Yeşil Kart süresi yurt dışındayken dolarsa ne yapmalıyım?
Bazı sigorta şirketleri uzaktan uzatma veya yeni poliçe düzenleme imkânı sunar. Bu mümkün değilse bulunduğunuz ülkenin sınır veya yerel sigortasını satın almanız gerekir; süreyi baştan dönüş tarihinizden birkaç gün uzun seçin.
Kaynaklar
Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu (TMTB) · Council of Bureaux üye ülke listesi · Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları