Kasko & Afet Hasarları
Sel ve Su Baskınlarında Kasko Hasarı Öder mi?
Ani sağanaklar, dere taşkınları ve yetersiz altyapı nedeniyle her yıl binlerce araç sel sularında kalıyor. Bu durumda akla gelen ilk soru şu: Kasko sel hasarını öder mi? Kısa cevap: Poliçenizde sel ve su baskını teminatı varsa evet, öder. Ancak tazminatın tamamını alıp alamayacağınızı çoğu zaman sel anında ve sonrasında yaptığınız birkaç hareket belirler. Bu rehberde teminatın kapsamını, eksperin neye baktığını, pert kararının nasıl verildiğini ve tazminatı riske atan hataları anlatıyoruz.
Hangi poliçeler sel ve su baskınını karşılar?
- Kasko: Piyasadaki genişletilmiş (tam) kasko ürünlerinin büyük çoğunluğunda sel ve su baskını teminatı bulunur. Ancak bazı dar kapsamlı veya "ekonomik/mini" kasko ürünlerinde bu teminat yer almayabilir. Poliçenizin teminatlar bölümünde "sel ve su baskını" ifadesini arayın.
- Zorunlu trafik sigortası: Kendi aracınızın hasarını hiçbir koşulda karşılamaz; sel hasarı için işe yaramaz.
- Konut sigortası: Kapalı otoparkta su basan aracınızı değil, binayı ve ev eşyalarını kapsar.
Deprem, dolu ve fırtına gibi diğer doğal afetlerin kaskodaki durumu için deprem ve doğal afetlerde kasko rehberimize bakabilirsiniz.
Kritik kural: kontağı asla çalıştırmayın
Suyun içinde kalmış bir aracı çalıştırmaya çalışmak, silindirlere dolan suyun pistonları kilitlemesine (hidrolik kilitlenme) ve motorun tamamen kullanılamaz hâle gelmesine neden olabilir. Eksper raporunda hasarın sürücünün aracı çalıştırma girişimiyle büyüdüğü tespit edilirse sigorta şirketi motor hasarının tamamını veya bir kısmını ödemeyi reddedebilir.
Park hâlinde su basması ile su birikintisine girmek aynı şey değil
Sigorta şirketleri iki durumu farklı değerlendirir:
- Park hâlindeyken aracın su baskınına maruz kalması: Klasik sel hasarıdır; teminat varsa sorunsuz ödenir.
- Seyir hâlinde bilerek derin suya girmek: Motora su çekmesi sonucu oluşan hasarda sürücü kusuru tartışılabilir. Bazı poliçelerde "su birikintisine bilerek girilmesi sonucu motora su girmesi" teminat dışı tutulur veya ek teminat olarak satılır. Poliçenizin özel şartlarını okuyun.
Eksper neye bakar, pert kararı nasıl verilir?
Sel suyu yalnızca motoru değil; beyin (ECU) ve diğer elektronik kontrol üniteleri, kablo tesisatı, koltuk ve döşemeler, hava yastığı sensörleri gibi pek çok parçayı etkiler. Çamurlu su zamanla korozyona ve elektrik arızalarına yol açar. Eksper genellikle şunları inceler:
- Su seviyesi: Kabin içindeki çamur izleri, suyun hangi yüksekliğe çıktığını gösterir. Taban halısı seviyesinde kalan su ile gösterge paneline ulaşan su arasında hasar maliyeti açısından çok büyük fark vardır.
- Suyun niteliği: Temiz yağmur suyu mu, çamurlu taşkın suyu mu, deniz suyu mu?
- Motor ve şanzıman: Yağda su olup olmadığı, hava filtresinde ıslaklık.
- Elektronik aksam: Kontrol ünitelerinin konumu ve suyla temas edip etmediği.
Onarım maliyeti aracın piyasa (rayiç) değerine yaklaştığında ya da araç güvenli şekilde onarılamayacak durumdaysa sigorta şirketi aracı pert-total (tam hasar) sayar. Bu durumda size aracın hasar tarihindeki rayiç bedeli ödenir; araç sigorta şirketine devredilir ve sovtaj (hurda) olarak satılır. Pert araçların kaydına ağır hasar bilgisi işlenir.
Rayiç bedel pazarlığı
Pert tazminatı, aracınızın hasar tarihindeki piyasa değeri üzerinden hesaplanır. Teklif edilen tutarı düşük buluyorsanız, aynı marka-model-yıl-kilometre aralığındaki ilanları ve kasko değer listesini kanıt olarak sunarak itiraz edebilirsiniz.
Su baskınında adım adım yapılması gerekenler
- Can güvenliği önce gelir. Akıntılı suya kesinlikle araçla girmeyin; su yükseliyorsa aracı terk edin.
- Kontağı açmayın, marşa basmayın. Su çekildikten sonra da aracı çalıştırmayın.
- Fotoğraf ve video çekin. Aracın suyun içindeki hâlini, su seviyesini ve çevreyi kayda alın. Bu görüntüler suyun yüksekliğini kanıtlamanın en güçlü yoludur.
- Sigorta şirketinizi veya asistans hattını arayın. Aracın çekici ile servise taşınmasını talep edin; aracı kendiniz sürmeyin.
- Hasar ihbarını süresinde yapın. İhbar süreleri ve süreç için hasar ihbarı rehberimize bakabilirsiniz.
- Resmî kayıt edinin. Bölgede sel olduğuna dair belediye, itfaiye veya AFAD kayıtları, haber kayıtları ve meteorolojik uyarılar dosyanızı güçlendirir.
- Aracı kurutmaya veya parça söktürmeye kalkmayın. Eksper incelemesinden önce yapılan müdahaleler hasarın tespitini zorlaştırır.
Hasarsızlık indirimi etkilenir mi?
Sel hasarı için kaskodan tazminat almak, çoğu sigorta şirketinde kasko hasarsızlık indiriminizi etkiler; ancak uygulama şirketten şirkete değişir. Zorunlu trafik sigortasındaki basamağınız ise yalnızca karşı tarafa verdiğiniz hasarlarda değişir; sel hasarı trafik basamağınızı düşürmez. Basamak sistemi için hasarsızlık indirimi rehberimize göz atabilirsiniz.
Kapalı otoparkı su basarsa kimin sorumluluğu?
Apartman veya alışveriş merkezi otoparklarında yaşanan su baskınlarında hasarın kaynağı önemlidir:
- Doğal sel ve yağış: Hasar kaskonuzun sel ve su baskını teminatından ödenir.
- Tesisat patlaması veya bakımsız drenaj: Kaskonuz ödeme yaptıktan sonra sigorta şirketi, ihmali bulunan bina yönetimine veya işletmeye rücu edebilir. Kaskonuz yoksa doğrudan bu taraflara karşı tazminat talep etmeniz gerekir.
- Belediye altyapısı: Yağmur suyu kanallarının yetersizliği veya tıkalı olması nedeniyle oluşan baskınlarda belediyeye karşı idari başvuru ve dava yolu açıktır; ancak bu süreçler uzun sürer.
Selden sonra ikinci el araç alırken dikkat
Sel bölgelerinden sonra piyasaya "selden çıkmış" araçlar girebilir. Bu araçlarda elektronik arızalar ve korozyon aylar sonra ortaya çıkabilir. İkinci el araç alırken:
- TRAMER kaydını ve ağır hasar bilgisini sorgulayın.
- Koltuk altlarında, emniyet kemeri makaralarında ve bagaj zemininde çamur veya pas izi arayın.
- Araçta küf kokusu ve farların içinde nem olup olmadığını kontrol edin.
- Bağımsız bir ekspertiz firmasına kapsamlı elektronik kontrol yaptırın.
Tazminat ne kadar sürede ödenir?
Büyük sel felaketlerinden sonra sigorta şirketlerine aynı anda binlerce ihbar yapılır; bu da eksper incelemelerinin gecikmesine yol açabilir. Süreci hızlandırmak için:
- İhbarı mümkün olan en kısa sürede yapın ve dosya numaranızı not edin.
- Fotoğraf ve videoları dijital ortamda sigorta şirketine iletin.
- Ruhsat, ehliyet ve IBAN bilgilerinizi hazır tutun.
- Pert kararı verilirse rayiç bedel teklifini, emsal ilanlarla karşılaştırarak değerlendirin.
Sel riskine karşı önleyici adımlar
- Meteorolojik uyarıları takip edin: Turuncu ve kırmızı uyarı verilen günlerde aracınızı dere yatakları, alt geçitler ve çukur bölgelerdeki otoparklardan uzak tutun.
- Kapalı otoparkların en alt katlarından kaçının: Su baskınlarında ilk dolan yerler bodrum katlardır.
- Aracınızın değerli eşyalarını boşaltın: Kasko yalnızca aracın kendisini ve poliçede beyan edilen aksesuarları karşılar; araç içindeki kişisel eşyalar kapsam dışıdır.
- Poliçenizi sel mevsiminden önce kontrol edin: Sel teminatı yoksa yenileme döneminden önce ek teminat olarak eklenip eklenemeyeceğini sorun.
Selde zarar gören aracın onarımı sonrası
Sel hasarı onarılan araçlarda elektronik arızalar haftalar sonra ortaya çıkabilir. Onarım sonrası ilk aylarda uyarı lambalarını, elektrikli camları, klimayı ve sensörleri düzenli kontrol edin. Hasarla bağlantılı yeni bir arıza ortaya çıkarsa servise ve sigorta şirketinize bildirerek mevcut hasar dosyası kapsamında değerlendirilmesini isteyin. Onarım faturalarını ve eksper raporunu, aracı ileride satarken alıcıya sunabilmek için saklayın.
Özet
Sel ve su baskını hasarı, poliçenizde ilgili teminat varsa kasko tarafından karşılanır. Suyun içinde kalan aracı çalıştırmamak, hasarı fotoğraf ve videoyla belgelemek, çekici ile servise taşıtmak ve ihbarı hızlı yapmak tazminatınızı korur. Pert kararında rayiç bedeli emsal ilanlarla karşılaştırarak değerlendirin. Sel mevsiminden önce poliçenizi kontrol etmek ve riskli bölgelerde park etmekten kaçınmak, hasar riskini en baştan azaltır.
Sık sorulan sorular
Kasko sel hasarını öder mi?
Poliçenizde sel ve su baskını teminatı varsa öder. Genişletilmiş kasko ürünlerinin çoğunda bu teminat bulunur; dar kapsamlı ürünlerde olmayabilir.
Trafik sigortası sel hasarını karşılar mı?
Hayır. Zorunlu trafik sigortası yalnızca karşı tarafa verilen zararları karşılar, kendi aracınızın sel hasarını ödemez.
Su birikintisine girip motor arızalanırsa kasko öder mi?
Poliçe şartlarına bağlıdır. Bazı poliçeler bilerek su birikintisine girilmesi sonucu motora su çekmesini teminat dışı tutar veya ek teminat olarak sunar.
Sel nedeniyle pert olan araç için ne kadar ödenir?
Aracın hasar tarihindeki piyasa rayiç değeri ödenir; varsa poliçedeki muafiyet düşülür. Araç sigorta şirketine devredilir.
Sel hasarında muafiyet uygulanır mı?
Bazı poliçelerde doğal afet hasarları için ayrı muafiyet bulunur. Poliçenizin özel şartlarında sel ve su baskını için uygulanan muafiyeti kontrol edin.
Kaynaklar
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları · Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) · Türkiye Sigorta Birliği hasar süreçleri