Doğal Afetler ve Sigorta Güvencesi
Deprem ve Doğal Afetlerde Kasko Araç Hasarını Karşılar mı?
Türkiye; deprem, sel, dolu, fırtına ve orman yangını gibi doğal afetlerin sık yaşandığı bir ülke. Bu olaylarda binaların yanı sıra binlerce araç da hasar görüyor: Depremde enkaz altında kalan, selde sürüklenen, dolu nedeniyle kaportası göçük içinde kalan ya da fırtınada üzerine ağaç devrilen araçlar. Araç sahiplerinin ilk sorusu da aynı: Kasko doğal afet hasarlarını öder mi? Cevap, poliçenizin kapsamına ve afet sonrası yaptıklarınıza bağlıdır. Bu rehberde afet türlerine göre kaskonun durumunu, muafiyetleri, DASK ile karıştırılan noktaları ve hasar dosyasını güçlendirmenin yollarını anlatıyoruz.
Kasko doğal afetleri nasıl kapsar?
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları; deprem, sel, su baskını, terör gibi bazı riskleri ana teminat dışında tutar ve bunların ek teminatla poliçeye alınabileceğini öngörür. Uygulamada ise piyasadaki genişletilmiş (tam) kasko ürünlerinin büyük çoğunluğu bu riskleri paket hâlinde içerir. Bu yüzden sorunun cevabı, poliçenizin teminatlar bölümünde yazar:
- "Deprem ve yanardağ püskürmesi" teminatı var mı?
- "Sel ve su baskını" teminatı var mı?
- "Dolu, fırtına, kar ağırlığı, yer kayması" gibi doğal afetler kapsamda mı?
- Bu teminatlar için ayrı bir muafiyet uygulanıyor mu?
Kasko türüne dikkat
Dar kapsamlı veya ekonomik kasko ürünlerinde deprem ve sel teminatı bulunmayabilir ya da prim düşürmek için poliçeden çıkarılmış olabilir. Poliçenizde bu teminatlar yoksa sigorta şirketi doğal afet hasarını ödemez.
Afet türüne göre kaskonun durumu
Deprem
Deprem teminatı olan poliçelerde; bina çökmesi, enkaz altında kalma, düşen cephe parçaları, devrilen duvar veya direk nedeniyle araçta oluşan hasarlar karşılanır. Deprem sonrası çıkan yangın da genellikle deprem teminatı kapsamında değerlendirilir. Depremde araç enkaz altında kaldığında çoğu zaman pert-total karar verilir ve aracın rayiç değeri ödenir.
Sel ve su baskını
Park hâlindeki aracın sel sularında kalması veya otoparkı su basması sonucu motor, elektronik aksam ve döşemelerde oluşan hasarlar sel teminatı kapsamındadır. Ancak suyun içinde kalan aracı çalıştırmaya çalışmak hasarı büyütür ve ödemenin reddine yol açabilir. Ayrıntılı süreç için sel ve su baskını rehberimize bakın.
Dolu
Dolu hasarları çoğu kasko poliçesinde teminat altındadır. Kaportadaki çok sayıda küçük göçük genellikle boyasız göçük düzeltme (PDR) yöntemiyle onarılır; bu yöntem aracın orijinal boyasını koruduğu için değer kaybını da azaltır. Cam ve tavan camı kırılmaları cam teminatından karşılanır.
Fırtına ve ağaç devrilmesi
Fırtına sırasında araç üzerine devrilen ağaç, uçan çatı parçası veya tabela hasarları genişletilmiş kaskoda kapsam dâhilindedir. Ağaç veya tabelanın belediyeye ya da bir işletmeye ait olması durumunda sigorta şirketiniz ödeme sonrası ilgili kuruma rücu edebilir.
Orman yangını
Yangın, kaskonun temel teminatlarındandır. Orman yangınında yanan veya ısıdan zarar gören araçlar yangın teminatı kapsamında değerlendirilir.
Deprem hasarlarında muafiyet
Bazı kasko poliçelerinde deprem ve sel gibi doğal afet hasarları için ayrıca muafiyet uygulanır. Bu muafiyet, hasar tutarının veya araç bedelinin belirli bir yüzdesi şeklinde olabilir. Örneğin araç bedeli üzerinden %2 muafiyet uygulanan bir poliçede 1.000.000 TL değerindeki araç için 20.000 TL'lik kısım sizde kalır. Muafiyetsiz poliçelerde ise kesinti yapılmaz. Teklif alırken muafiyetin hangi tutar üzerinden hesaplandığını mutlaka sorun.
DASK aracımı öder mi?
Hayır. DASK yalnızca mesken binalarının deprem hasarını karşılar; araçlar, ev eşyaları ve otoparktaki eşyalar DASK kapsamında değildir. Binanız için DASK'ın ne kadar ödeyeceğini DASK tazminat rehberimizde, eşyalarınız için gereken güvenceyi konut sigortası rehberimizde bulabilirsiniz.
Trafik sigortası doğal afeti karşılamaz
Zorunlu trafik sigortası yalnızca karşı tarafa verilen zararları karşılar; kendi aracınızın doğal afet hasarını kesinlikle ödemez. Aracınızı afetlere karşı korumanın yolu doğal afet teminatlarını içeren bir kaskodur.
Afet sonrası hasar dosyasını güçlendirmek
- Can güvenliğinizi sağlayın. Artçı depremler veya yükselen su varken araca yaklaşmayın.
- Fotoğraf ve video çekin. Aracın bulunduğu yeri, enkaz veya su seviyesini, çevredeki hasarı kaydedin.
- Resmî kayıtları toplayın. AFAD, belediye veya itfaiye kayıtları, meteorolojik uyarılar ve haber kayıtları olayın tarihini ve yerini kanıtlar.
- Hasar ihbarını gecikmeden yapın. Büyük afetlerde sigorta şirketleri özel hasar hatları açar; ihbar sürelerini kaçırmayın. Süreç için hasar ihbarı rehberimize bakın.
- Aracı kendiniz kurtarmaya çalışmayın. Enkaz altındaki aracı çıkarmaya çalışmak hem tehlikeli hem de hasarın tespitini zorlaştırır; sigorta şirketinin çekici ve kurtarma hizmetini kullanın.
- Eksper incelemesini bekleyin. Parça söktürmek veya onarım yaptırmak için eksper onayı alın.
Pert kararı ve rayiç bedel
Depremde enkaz altında kalan veya selde uzun süre su içinde kalan araçlarda onarım maliyeti çoğunlukla aracın değerine yaklaşır ve sigorta şirketi pert-total karar verir. Bu durumda aracın hasar tarihindeki piyasa rayiç değeri ödenir ve araç sigorta şirketine devredilir. Teklif edilen bedeli düşük buluyorsanız aynı marka, model ve yıl aralığındaki ilanları ve kasko değer listesini kanıt olarak sunarak itiraz edebilirsiniz.
Afetlere karşı poliçe seçerken kontrol listesi
- Teminat listesini okuyun: Deprem, sel ve su baskını, dolu, fırtına, yer kayması ve yangın teminatlarının her birinin poliçede açıkça yazdığını görün.
- Afet muafiyetini sorun: Doğal afetler için ayrı muafiyet var mı, varsa hasar tutarı mı yoksa araç bedeli üzerinden mi hesaplanıyor?
- Pert kararında ödeme esasını öğrenin: Rayiç bedel nasıl belirleniyor, kasko değer listesi mi piyasa araştırması mı esas alınıyor?
- Çekici ve kurtarma hizmetini kontrol edin: Enkaz altındaki veya sel suyundaki aracın kurtarılması asistans kapsamında mı?
- İkame araç koşullarını okuyun: Büyük afetlerden sonra kiralık araç bulmak zorlaşır; ikame aracın afet hasarlarında da verilip verilmediğini sorun.
Büyük afetlerden sonra sigorta süreçleri nasıl işler?
Büyük depremler ve sel felaketlerinden sonra sigorta şirketleri aynı anda çok sayıda ihbar alır. Bu dönemde şirketler genellikle özel hasar hatları açar, eksper sayısını artırır ve bazı belge şartlarını kolaylaştırır. Yine de süreç normal dönemlere göre uzun sürebilir. Hasar ihbarınızı mümkün olan en erken zamanda yapmanız, fotoğraf ve videoları dijital ortamda iletmeniz ve dosya numaranızı not etmeniz süreci hızlandırır. Aracınız erişilemeyen bir bölgedeyse bunu ihbar sırasında belirtin; eksper incelemesi bölgeye erişim sağlandığında planlanır.
Afet bölgesinde araç kullanırken dikkat
- Hasarlı binaların yakınına park etmeyin; artçı depremlerde düşebilecek cephe parçaları aracınıza zarar verebilir.
- Sel sonrası su birikintilerine girmeyin; görünmeyen çukurlar ve motora su çekme riski vardır.
- Yetkililerin kapattığı yollara girmeyin; bu durumda oluşan hasarlar sürücü kusuru olarak değerlendirilebilir.
- Arama kurtarma araçlarının geçişini engellemeyin.
Kaskosu olmayan araç sahipleri ne yapabilir?
Kaskonuz yoksa doğal afetlerde aracınızın hasarı için sigortadan tazminat alamazsınız. Ancak bazı durumlarda üçüncü kişilere karşı talep hakkınız doğabilir. Örneğin bakımsız bir binanın cephesinden düşen parça aracınıza zarar verdiyse bina sahibine, bakımsız bir ağaç devrildiyse ağacın sorumlusu olan kuruma karşı tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Bu süreçler sigorta tazminatına göre uzun ve belirsizdir; kusurun ispatı size düşer. Afet riskinin yüksek olduğu bölgelerde yaşıyorsanız kasko maliyetini, olası bir tam hasar kaybıyla karşılaştırarak değerlendirmeniz önerilir.
Özet
Doğal afetlerde aracınızı koruyan tek sigorta, ilgili teminatları içeren bir kaskodur. Poliçenizde deprem, sel, dolu ve fırtına teminatlarının bulunduğunu, afet muafiyetinin nasıl hesaplandığını ve pert durumunda ödeme esasını önceden kontrol edin. Afet sonrasında fotoğrafla belgeleme ve hızlı ihbar, tazminat sürecini kısaltır.
Sık sorulan sorular
Kasko deprem hasarını öder mi?
Poliçenizde deprem teminatı varsa öder. Genişletilmiş kasko ürünlerinin çoğunda bu teminat bulunur; dar kapsamlı ürünlerde olmayabilir.
Dolu hasarı hasarsızlık indirimimi bozar mı?
Bu, sigorta şirketinin uygulamasına bağlıdır. Bazı şirketler doğal afet hasarlarında indirimi korur, bazıları düşürür. Poliçenizin özel şartlarını kontrol edin.
DASK aracımın deprem hasarını öder mi?
Hayır. DASK yalnızca binanın deprem hasarını karşılar. Araç hasarı için deprem teminatlı kasko gerekir.
Üzerine ağaç devrilen aracın hasarını kim öder?
Kaskonuz varsa hasar kaskodan ödenir; sigorta şirketi daha sonra sorumlu kurum veya kişiye rücu edebilir. Kaskonuz yoksa ağacın sahibi olan kurum veya kişiye karşı tazminat talebinde bulunabilirsiniz.
Kaynaklar
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları · Türkiye Sigorta Birliği (TSB) · Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) · Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK)