Hasar Süreci
Kaza Sonrası Sigorta Hasar İhbarı Nasıl Yapılır? Ekspertizden Tazminata
Bir trafik kazasından sonra tutanak tutmak işin yalnızca ilk adımıdır. Tazminatın hızlı ve eksiksiz ödenmesi; doğru sigorta şirketine, doğru belgelerle ve zamanında başvurmanıza bağlıdır. Hangi durumda kendi kaskonuza, hangi durumda karşı tarafın trafik sigortasına başvuracağınızı bilmemek, eksik evrak ya da ihbar süresinin kaçırılması gibi küçük hatalar süreci haftalarca uzatabilir. Bu rehberde hasar ihbarından ekspertize, tazminat ödemesinden itiraz yollarına kadar tüm süreci adım adım anlatıyoruz. Kaza anında yapılacakların ayrıntılı listesi için kaza anı kontrol listemize göz atabilirsiniz.
Önce: Kime başvuracaksınız?
Hasar ihbarını hangi sigorta şirketine yapacağınız, kusur durumuna ve sahip olduğunuz poliçelere göre değişir:
- Karşı taraf kusurluysa: Aracınızın hasarı için karşı tarafın trafik sigortası şirketine başvurursunuz. Kaskonuz varsa hasarı kendi kaskonuzdan da ödetebilirsiniz; bu durumda kasko şirketiniz ödediği tutarı karşı tarafın sigortasından talep eder (rücu).
- Siz kusurluysanız: Karşı tarafın hasarı sizin trafik sigortanızdan ödenir; karşı taraf sizin şirketinize başvurur. Kendi aracınızın hasarı için ise yalnızca kaskonuza başvurabilirsiniz.
- Kusur paylaşılıyorsa: Her taraf, kusur oranına göre karşı tarafın sigortasından tazminat alır. Kalan kısım için kaskoya başvurulabilir.
- Tek taraflı kaza: Direğe, bariyere çarpma gibi durumlarda kendi aracınızın hasarı yalnızca kaskodan, kamu malına verdiğiniz hasar ise trafik sigortanızdan karşılanır.
Kendi kaskonuzu kullanmanın avantajı
Kusursuz olduğunuz bir kazada hasarı kendi kaskonuzdan ödetmek genellikle daha hızlıdır; ikame araç gibi kasko hizmetlerinden de yararlanırsınız. Birçok sigorta şirketi, kusursuz olduğunuz ve rücu edebildiği hasarlarda kasko hasarsızlık indiriminizi korur. Bu konuyu şirketinize mutlaka sorun.
Hasar ihbarı ne zaman yapılmalı?
Kasko ve trafik sigortası genel şartları, sigortalının hasarı öğrendikten sonra belirli bir süre içinde (genellikle 5 iş günü) sigorta şirketine bildirmesini öngörür. Bu süre geçerse tazminat tamamen reddedilmeyebilir; ancak gecikme nedeniyle hasarın büyümesi ya da tespitinin zorlaşması durumunda tazminat azaltılabilir. En sağlıklısı, kazayı aynı gün veya ertesi gün bildirmektir.
Hasar ihbarı nasıl yapılır?
- Sigorta şirketinin çağrı merkezi: En yaygın yöntemdir; size bir hasar dosya numarası verilir.
- Mobil uygulama veya internet sitesi: Tutanak ve fotoğrafları doğrudan yükleyebilirsiniz.
- Acente: Poliçeyi aldığınız acente ihbar ve evrak sürecinde size yardımcı olabilir.
- Anlaşmalı servis: Bazı servisler aracınızı teslim alırken ihbarı sizin adınıza başlatır.
Mobil kaza tutanağı kullandıysanız tutanak sigorta şirketlerine dijital olarak iletilir; yine de hasar dosyanızın açıldığını teyit edin.
Gerekli belgeler
- Kaza tespit tutanağı veya polis/jandarma raporu,
- Araç ruhsatının ve sürücü ehliyetinin fotokopisi,
- Kaza yeri ve hasar fotoğrafları,
- Varsa alkol raporu (polis tutanaklı kazalarda),
- Ruhsat sahibinin kimlik bilgileri ve IBAN,
- Araç ruhsat sahibine ait değilse vekâletname veya muvafakatname,
- Bedeni zararlarda hastane ve tedavi belgeleri.
Ekspertiz süreci
Hasar ihbarından sonra sigorta şirketi bir eksper görevlendirir. Eksper aracınızı serviste veya bulunduğu yerde inceler ve şunları belirler:
- Hasarın kazayla uyumlu olup olmadığı,
- Değişecek ve onarılacak parçalar,
- İşçilik ve parça maliyeti,
- Aracın onarılabilir mi yoksa pert mi sayılacağı.
Eksper onayı alınmadan onarıma başlanmamalıdır. Ekspertiz raporunun bir kopyasını isteyin; özellikle orijinal parça yerine eşdeğer parça kullanılıp kullanılmayacağını ve boya işlemlerini kontrol edin.
Tazminat nasıl ve ne zaman ödenir?
Eksper raporu ve evraklar tamamlandıktan sonra tazminat iki şekilde ödenebilir:
- Servise ödeme: Anlaşmalı serviste onarılan araçlarda sigorta şirketi faturayı doğrudan servise öder; siz yalnızca varsa muafiyet tutarını ödersiniz.
- Size ödeme: Anlaşmasız serviste onarım veya pert durumunda tazminat ruhsat sahibinin hesabına yatırılır.
Trafik sigortasında, eksiksiz başvurudan sonra sigorta şirketinin genellikle 15 gün içinde ödeme yapması ya da ret gerekçesini bildirmesi beklenir. Süreç; hasarın büyüklüğüne, kusur tartışmasına ve evrakların tamlığına göre birkaç günden birkaç haftaya kadar sürebilir.
Pert (tam hasar) durumunda
Onarım maliyeti aracın piyasa değerine yaklaştığında sigorta şirketi aracı pert sayar. Bu durumda aracın hasar tarihindeki rayiç değeri ödenir, araç sigorta şirketine devredilir ve kayıtlarına ağır hasar bilgisi işlenir. Teklif edilen rayiç bedeli düşük buluyorsanız benzer araç ilanlarını ve kasko değer listesini kanıt olarak sunarak itiraz edebilirsiniz.
Değer kaybı ve diğer haklarınız
Kusursuz olduğunuz kazada aracınız onarılsa bile piyasa değerinde düşüş yaşanır. Bu kaybı karşı tarafın trafik sigortasından talep edebilirsiniz; ayrıntılar değer kaybı rehberimizde. Ayrıca aracınızın serviste kaldığı süre için mahrumiyet bedeli ve çekici masrafları da talep edilebilecek kalemler arasındadır.
Anlaşmazlık çıkarsa ne yapmalısınız?
- Sigorta şirketine yazılı itiraz: Kusur oranına, eksper raporuna veya tazminat tutarına itiraz ediyorsanız gerekçeleriniz ve belgelerinizle yazılı başvuru yapın.
- Sigorta Tahkim Komisyonu: Şirketten sonuç alamazsanız, ön başvurudan sonra Komisyon'a başvurabilirsiniz. Tahkim, mahkemeye göre genellikle daha hızlı sonuçlanır.
- Tüketici hakem heyeti veya mahkeme: Uyuşmazlığın niteliğine ve tutarına göre bu yollar da kullanılabilir.
Zamanaşımına dikkat
Trafik kazalarından doğan maddi zarar talepleri, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her durumda kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Poliçe şartları ve ihbar süreleri şirketten şirkete farklılık gösterebilir; bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Kusur oranı nasıl belirlenir?
Kusur oranı, tutanaktaki işaretlemeler, kroki, sürücü beyanları ve fotoğraflar değerlendirilerek sigorta şirketleri tarafından belirlenir. Trafik kurallarına göre bazı kaza türlerinde kusur dağılımı oldukça nettir:
- Arkadan çarpma: Takip mesafesini korumayan arkadaki sürücü genellikle tam kusurlu kabul edilir.
- Kırmızı ışıkta geçme: Kırmızı ışıkta kavşağa giren sürücü kusurludur.
- Şerit değiştirme: Şerit değiştirirken çarpan veya çarpılmasına yol açan sürücü kusurlu sayılır.
- Geri manevra ve park: Geri manevra yapan veya park yerinden çıkan araç çoğunlukla kusurludur.
- Kavşakta geçiş üstünlüğü: Geçiş hakkını ihlal eden sürücü kusurludur.
Karmaşık kazalarda kusur paylaştırılabilir. Belirlenen orana itiraz etmek istiyorsanız fotoğraflar, kamera kayıtları ve tanık beyanları en güçlü delillerinizdir.
Araç kamerası kayıtları
Araç içi kameralar kusur tartışmalarında giderek daha belirleyici hâle geliyor. Kaza anının kaydı varsa, kayıt dosyasını hemen kopyalayın; birçok kamera döngüsel kayıt yaptığı için görüntüler kısa sürede silinebilir. Görüntüyü sigorta şirketine ihbar sırasında iletin ve orijinal dosyayı saklayın. Çevredeki işyeri ve şehir kameralarının kayıtları da kusur tespitinde kullanılabilir; ancak bu kayıtlara genellikle resmî bir talep veya kolluk aracılığıyla ulaşılabilir.
Hasar dosyası takibi
- Dosya numaranızı ve ihbar tarihinizi not edin.
- Eksperin adını ve iletişim bilgisini alın.
- Servisten onarım başlangıç ve tahmini bitiş tarihlerini yazılı isteyin.
- Sigorta şirketinin mobil uygulamasından dosya durumunu düzenli takip edin.
- Uzun süre yanıt alamazsanız yazılı başvuruyla süreç hakkında bilgi talep edin; bu yazışma ileride tahkim başvurusunda da işinize yarar.
Bedeni zararlarda başvuru
Kazada yaralandıysanız tedavi giderleri, geçici iş göremezlik, sürekli sakatlık ve destekten yoksun kalma tazminatı için kusurlu tarafın trafik sigortasına başvurabilirsiniz. Hastane kayıtlarını, raporları ve gelir belgelerinizi saklayın.
Özet
Hasar ihbarını kusur durumuna göre doğru şirkete, eksiksiz belgelerle ve gecikmeden yapın. Eksper onayı olmadan onarıma başlamayın, raporun bir kopyasını isteyin ve anlaşmazlık durumunda yazılı itiraz ile tahkim yolunu kullanın.
Sık sorulan sorular
Hasar ihbarı için süre ne kadar?
Genel şartlarda hasarın öğrenilmesinden itibaren genellikle 5 iş günü içinde sigorta şirketine bildirim yapılması öngörülür. Mümkünse kazanın olduğu gün bildirin.
Kusursuz olduğum kazada kaskomu kullanmalı mıyım?
Kendi kaskonuzu kullanmak süreci hızlandırır ve ikame araç gibi hizmetlerden yararlanmanızı sağlar. Kasko şirketiniz ödediği tutarı karşı tarafın sigortasından geri alır. Hasarsızlık indiriminizin etkilenip etkilenmeyeceğini şirketinize sorun.
Eksper raporuna itiraz edebilir miyim?
Evet. Sigorta şirketine yazılı itiraz edebilir, sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsiniz.
Anlaşmasız serviste onarım yaptırabilir miyim?
Poliçe şartlarına bağlıdır. Bazı kasko poliçeleri yalnızca anlaşmalı servislerde onarımı kabul eder veya anlaşmasız serviste muafiyet uygular.
Tazminat ne kadar sürede ödenir?
Evraklar tamamlandıktan sonra çoğu dosya birkaç gün ila birkaç hafta içinde sonuçlanır. Trafik sigortasında eksiksiz başvurudan sonra 15 gün içinde yanıt beklenir.
Hasar ihbarını acente üzerinden yapabilir miyim?
Evet. Poliçeyi aldığınız acente ihbarı sizin adınıza başlatabilir ve evrak sürecinde yardımcı olabilir.
Kaynaklar
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu · Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları · Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları · Sigorta Tahkim Komisyonu