Ticari Sigortalar & DASK

İş Yeri Deprem ve Ticari Yangın Sigortası Rehberi

Son güncelleme: Ekim 2026 · Kaynak: 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu, 6102 sayılı TTK ve Yangın Sigortası Genel Şartları

Bir dükkan, büro veya küçük işletme sahibi için tek bir yangın ya da deprem, yıllarca biriktirilen sermayeyi birkaç saat içinde yok edebilir. Konutlardan farklı olarak iş yerlerinde risk yalnızca binayla sınırlı değildir: raflardaki stok, makineler, kasadaki nakit ve işletmenin kapalı kaldığı her gün kaybedilen gelir de sigortalanması gereken değerlerdir. Bu rehberde iş yerinizin hangi sigortalara zorunlu olarak sahip olması gerektiğini, hangilerinin isteğe bağlı ama kritik olduğunu ve tazminatı azaltan en yaygın hatayı (eksik sigorta) örneklerle anlatıyoruz.

İş yerlerinde DASK zorunlu mu?

6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu, tapuya mesken olarak kayıtlı binaları ve bu binaların içinde yer alan ticarethane, büro ve benzeri amaçla kullanılan bağımsız bölümleri zorunlu deprem sigortası kapsamına alır. Yani apartmanın zemin katındaki bir market, kuaför veya muayenehane için DASK yaptırılması zorunludur.

Buna karşılık şu yapılar DASK kapsamı dışında kalır ve deprem güvencesi ancak ihtiyari (isteğe bağlı) deprem teminatı ile sağlanabilir:

• Tamamı ticari amaçla inşa edilmiş binalar (iş hanları, plazalar),
• Sanayi sitelerindeki atölye ve fabrikalar,
• Kamu kurumlarına ait binalar ve köy yerleşim alanlarındaki bazı yapılar.

DASK'ın nasıl yaptırıldığını ve teminat limitinin nasıl hesaplandığını DASK nasıl yaptırılır rehberimizde, deprem sonrası ödenecek tutarı ise DASK tazminat hesaplayıcı ile inceleyebilirsiniz.

Umuma açık iş yerlerinde zorunlu yangın sorumluluk sigortası

Kafe, restoran, otel, alışveriş merkezi, sinema ve benzeri umuma açık yerler için "Yangın ve Patlama Tehlikelerine Karşı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası" yaptırılması gerekir. Bu sigorta işletmenin kendi malını değil, yangın veya patlama nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı bedeni ve maddi zararları karşılar. Ruhsat ve denetim süreçlerinde bu poliçe sorulabilir.

Ticari paket (iş yeri) sigortası neleri kapsar?

Zorunlu sigortaların ötesinde, işletmenin kendi varlıklarını koruyan asıl ürün ticari yangın ya da "iş yeri paket" poliçesidir. Tipik teminatlar:

• Yangın, yıldırım, infilak: Bina, makine-tesisat, demirbaş ve emtianın (stok) yangın kaynaklı hasarları.
• Genişletilmiş teminatlar: Dahili su, fırtına, sel-su baskını, kar ağırlığı, yer kayması, duman, kara/hava taşıtı çarpması.
• Grev, lokavt, kargaşa, halk hareketleri ve terör: Toplumsal olaylar sırasında oluşan zararlar.
• Deprem ve yanardağ püskürmesi: İhtiyari olarak eklenir; ticari binaların ve içerideki malların deprem güvencesi buradan gelir.
• Hırsızlık: Zorla girme sonucu çalınan stok ve demirbaşlar. Kasa içindeki nakit genellikle ayrı bir limitle teminat altına alınır.
• Cam kırılması: Vitrin camları ve tabelalar.
• Üçüncü şahıs mali mesuliyet: İş yerinde müşterinin kayıp düşmesi gibi kazalarda veya komşu dükkanlara verilen zararlarda işletmenin hukuki sorumluluğu.
• Kâr kaybı / iş durması: Teminat altındaki bir hasar sonrası işletme kapalı kaldığında brüt kârın, kira ve personel maaşları gibi sabit giderlerin karşılanması.

En pahalı hata: eksik sigorta (orantılı tazmin)

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre sigorta bedeli, sigortalanan malın gerçek değerinden düşükse, sigorta şirketi hasarı sigorta bedelinin gerçek değere oranı kadar öder. Prim tasarrufu için düşük bedel yazdırmak, kısmi hasarda bile tazminatın azalmasına yol açar.

Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde bu risk büyür. Stok değeri yıl içinde dalgalanıyorsa sigorta şirketinize beyanname usulü (dönemsel stok bildirimi) veya bedel artış (enflasyon) klozu sorun.

Deprem teminatında muafiyet ve müşterek sigorta

Ticari poliçelere eklenen deprem teminatında, tarife gereği tenzili muafiyet (hasarın sigortalıda kalan kısmı; uygulamada sıklıkla sigorta bedelinin %2'si) ve müşterek sigorta (koasürans) oranı uygulanır. Bu oranlar binanın bulunduğu deprem risk bölgesine ve yapı tarzına göre değişir. Teklif alırken şu iki soruyu mutlaka sorun:

1. Deprem hasarında muafiyet oranı ve hesaplama tabanı nedir (hasar mı, sigorta bedeli mi)?
2. Koasürans oranı nedir, daha düşük oran için ek prim seçeneği var mı?

Poliçe yaptırmadan önce kontrol listesi

1. Bina, demirbaş ve stok için güncel yeniden alım / yeniden inşa değerlerini çıkarın.
2. Bina mesken içinde mi? Öyleyse önce DASK poliçesini yaptırın; yangın poliçesi DASK limitini aşan kısmı tamamlar.
3. Umuma açık iş yeriyseniz zorunlu yangın mali sorumluluk poliçesini unutmayın.
4. Kâr kaybı teminatının tazminat süresini (ör. 6 veya 12 ay) işletmenizin yeniden açılma süresine göre seçin.
5. Hırsızlık teminatında kepenk, alarm ve kamera gibi koruma şartları varsa bunları sağlayın; aksi hâlde tazminat reddedilebilir.
6. Fatura, envanter ve demirbaş listelerinin bir kopyasını iş yeri dışında (bulutta) saklayın; hasar dosyasında ilk istenecek belgeler bunlardır.

Sektöre göre öne çıkan riskler

• Restoran ve kafeler: Mutfak kaynaklı yangın, davlumbaz ve baca yangınları, müşterilerin kayıp düşmesi. Zorunlu yangın mali sorumluluk sigortası ile üçüncü şahıs sorumluluk teminatı kritik önemdedir. Soğuk hava depolarındaki gıdaların elektrik kesintisinde bozulması için ayrıca teminat gerekebilir.
• Perakende mağazalar: Hırsızlık, vitrin camı kırılması ve stok hasarı. Stok değerinin mevsimsel değişimine dikkat edilmelidir.
• Atölye ve küçük imalathaneler: Makine kırılması, elektrik arızası kaynaklı yangın ve iş durması. Makine kırılması teminatı standart yangın poliçesine dâhil değildir; ayrıca alınmalıdır.
• Ofis ve bürolar: Elektronik cihaz hasarı, veri kaybı ve hırsızlık. Bilgisayar ve sunucular için elektronik cihaz sigortası değerlendirilebilir.
• Muayenehane ve klinikler: Tıbbi cihazlar, mesleki sorumluluk ve hasta kazaları. Mesleki sorumluluk sigortası ayrı bir üründür.

Kiracı esnaf için öneriler

Dükkânı kiralık olan esnafın bina üzerinde mülkiyeti yoktur; bina sigortası ve DASK mal sahibinin sorumluluğundadır. Ancak kiracı esnafın sigortalaması gereken önemli değerler vardır:

1. Demirbaş ve stok: Raflar, cihazlar ve satış malları.
2. Dekorasyon ve tadilat: Kiracının kendi harcamasıyla yaptığı iç düzenlemeler. Bunlar bina sigortasına dâhil olmayabilir.
3. Kiracı mali sorumluluğu: Kiracının kusuruyla çıkan bir yangında mal sahibinin binasına verilen zarar.
4. Kâr kaybı: Hasar sonrası iş yerinin kapalı kaldığı dönemde kira ve personel giderleri devam eder.

Kira sözleşmenizde sigorta yükümlülüklerine ilişkin bir madde varsa, poliçe yaptırırken bu maddeye uygun teminatlar seçtiğinizden emin olun.

Hasar sonrası iş yerinde yapılacaklar

• Zararın büyümesini önleyin; yangından sonra suya dayanıksız malları kuru bir alana taşıyın.
• Hasarlı stok ve demirbaşı eksper görmeden atmayın.
• Fatura, envanter ve muhasebe kayıtlarınızı hazırlayın; kâr kaybı talebinde önceki dönem mali tablolar istenir.
• Hırsızlıkta karakoldan tutanak alın; zorlama izlerini fotoğraflayın.

Poliçe yenilemede bedel güncellemesi

Ticari poliçelerde bedeller yıl içinde hızla eskiyebilir. Yenileme döneminde bina, demirbaş ve stok bedellerini güncel fiyatlarla yeniden hesaplayın ve yıl içinde yaptığınız yatırımları poliçeye ekletin.

Özet

Mesken binalarındaki iş yerleri için DASK zorunludur; ancak işletmenin stok, demirbaş ve gelirini korumak için ticari yangın poliçesi ve deprem ek teminatı gerekir. Bedelleri gerçek değerle belirlemek, eksik sigortanın yol açacağı orantılı tazmin riskini ortadan kaldırır.